Ode aan de POH!

Als preventie-activiste roep ik iedereen regelmatig op om de risicofactoren voor hart- en vaatziekten in kaart te brengen. Is je gewicht op orde? Beweeg je regelmatig? Eet je enigszins gezond? Rook je niet? En is je lipidenproel en bloeddruk op orde? Kun je al deze vragen met ‘ja’ beantwoorden dan kun je weinig verbeteren aan hartgezondheid. Toch heb je nooit alles zelf in de hand, want je genenpakket speelt een dominante rol in je vaatrisico. Extra reden om alle getallen goed op orde te krijgen en te houden. En wie helpt ons daarbij? Juist! De POH.

‘De POH is een motivator, een inspirator en daarmee de leefstijlspecialist van morgen’

Met hart en ziel zorgen zij ervoor dat je risico binnen de perken blijft. Zij zijn degenen die de tijd nemen om je de do’s and don’ts uit te leggen. Ben je een groen blokje in de tabel? Dan krijg je een pluim. Ben je oranje, dan moet je aan het werk. En ben je rood, dan moet je echt dikke vrienden worden met de POH, anders beland je bij mij in de praktijk. Het CVRM-protocol is een richtlijn en ik hoop ten zeerste dat de POH er vaak rebels van afwijkt. 


Waarom? Onze leefstijladviezen en medicatie-adviezen moeten veel meer op maat worden gemaakt. Waar het om gaat bij cardiovasculair risicomanagement anno 2019? Zo lang mogelijk wegblijven van de medicijnen. Leefstijladviezen op de eerste plaats. Gemakkelijk is dat niet, want leefstijl is veelomvattend; eten, drinken, bewegen, slapen en niet te vergeten, ontspannen. Het eet- en drinkgedeelte is ingewikkeld gezien de talloze wetenschappelijke meningen over voeding. Wat goed is voor je diabetes is niet per definitie goed voor je cholesterol. Zolang je het mediterrane dieet aanbeveelt en vooral gaat voor vers en onbewerkt, oftewel de buitenste ring van de supermarkt, ben je al een heel eind. De ezelsbrug voor mager vlees is alles wat zwemt, vliegt of rent, dat is makkelijk te onthouden. 


Het hoofdstuk slapen, ontspannen en ontstressen heeft de praktijkondersteuner er op haar of zijn bordje bijgekregen. Lastig want dat doe je er niet even bij. Gezien je beperkte tijd is verwijzing naar de yogaschool of een cursus mindfulness een eerst stap. Belangrijk aandachtspunt is stress; een gemene risicofactor voor hartproblemen. Die staat in geen enkele risicotabel maar mag zeker niet worden onderschat. Een overproductie van adrenaline en cortisol zijn vooral funest voor het vrouwenhart. 


Tenslotte nog even dat bewegen. Lieve dames en heren dit is een serieuze oproep, regel in je praktijk één dag per week een wandeluur met je patiënten. Motiveer je patiënten naar een gezonde leefstijl. Ook ik organiseer een uur per week een ‘Walk-With-The Doc’ wandeling, je geeft het goede voorbeeld en het is voor jezelf ook lekker. Het moet te organiseren zijn in een praktijk met huisarts, assistenten en POH’s. Tuig het op en maak je praktijk gezonder. De POH is een ‘ken-je-ge- tallen’ kenner, een motivator, een inspirator en daarmee de leefstijlspecialist van morgen. Jullie zijn al ver over de helft, HULDE! 


Janneke Wittekoek is cardiologe, gezondheidswetenschapper en oprichtster van de HeartLife Klinieken in Utrecht. Ze is gespecialiseerd in het vrouwenhart en biedt cardiologisch zorg altijd in combinatie met leef- stijlbegeleiding.